De voorloper: Van Boer tot Bord
Tijdens de Keten-Track ‘Van Boer tot Bord’, georganiseerd door CIRCO Hub Noord-Holland, Impact Hub Amsterdam in samenwerking met de Provincie Noord-Holland en de Raphaelstichting, bespraken boeren en zorginstellingen uit de regio hoe lokaal en duurzaam voedsel op een slimme manier – via korte ketens – bij cliënten kan komen en hoe dit op grotere schaal toepasbaar kan worden gemaakt.
Uit deze eerste Track ontstond een pilotproject tussen BEEUK, De Voedselwerkplaats en de Raphaëlstichting. Tegelijkertijd werd een netwerk in Noord-Holland van betrokken partijen opgebouwd en een plan ontwikkeld dat als blauwdruk kan dienen voor andere regio’s. De eerste Track vormde zo het perfecte vertrekpunt voor iedereen die werkt aan circulaire of regionale voedselvraagstukken.
De opvolger: Van Boer tot Bed
Met de tweede Track ‘Van Boer tot Bed’ bouwden de organisatoren CIRCO Hub Noord-Holland, Impact Hub Amsterdam, Omring en de Rabobank, met financiële steun van provincie Noord Holland, begin oktober door op het succes van Track één. Hiervoor riepen zij regionale (regeneratieve) boeren die aan de zorg willen leveren, zorginstellingen die lokaal willen inkopen, verwerkers én logistieke partijen uit de regio op om mee te doen.
Kortom: iedereen die bij wilde dragen aan een korte, duurzame voedselketen en gezonder, eerlijker en lokaal eten op het bord van cliënten wil krijgen, kon zich aanmelden.
Korte ketens, grote impact
Sommige schattingen zeggen dat voedsel, in Nederland én wereldwijd, duizenden kilometers aflegt voordat het bij de consument op het bord ligt. Dit geldt ook voor het eten in zorginstellingen en ziekenhuizen, die hun patiënten en cliënten meerdere maaltijden per dag aanbieden. Dit terwijl boeren met verse, hoogwaardige producten vaak letterlijk om de hoek zitten.
Een korte, lokale keten vermindert niet alleen transportkilometers en CO₂-uitstoot, maar maakt het ook makkelijker om boeren een eerlijke prijs te bieden. Tegelijkertijd eten de patiënten en cliënten op die manier verser en minder bewerkt voedsel uit de regio.
Precies daar werkten deelnemers tijdens drie praktische sessies aan: ze verkenden kansen, uitdagingen en samenwerkingsopties, en werkten toe naar een pilotplan voor een duurzame, lokale keten in Noord-Holland.
Alle schakels aan één tafel
Voedselketens bestaan uit diverse schakels, en het doel van CIRCO Keten-Tracks is al deze spelers samen te brengen om aan circulaire oplossingen te werken. Aan de Keten-Track ‘Van Boer tot Bord’ deden mee:
- Zorginstellingen: Omring, het Rode Kruis Ziekenhuis, Zorggroep Zaanstreek en Landzijde, evenals Stichting Je Leefstijl Als Medicijn
- Verwerkers en zorgcateraars: Nimble B.V., Cateringbedrijf Bereid met Zorg, VHC Jongens en Maxivers
- Groothandels en ketenregisseurs: Dick Schaap Horecagroothandel BV, BEUKK / Food Directors
- Boeren en telers: De Duintuin, BIO NH, Vaalburg VOF, Hoogeboom VOF
Belangrijke inzichten
Tijdens de derde workshopdag in de laatste week van november presenteerden de deelnemers hun afsluitende pitches. Hieruit hebben we een aantal belangrijke learnings, inzichten en uitdagingen gebundeld:
- Schaalbaarheid is cruciaal. Een korte keten wordt pas rendabel voor boeren als zorginstellingen grotere hoeveelheden lokaal voedsel afnemen.
- Langdurige samenwerking is nodig. Een korte, lokale keten bouw je niet met eenmalige deals. Deelnemers benadrukten dat structurele, langetermijnafspraken essentieel zijn om écht impact te maken.
- Eten draait om meer dan smaak. Lokaal en seizoensgebonden eten kan de verbinding met de regio versterken en zelfs herinneringen oproepen, zeker bij oudere cliënten. Bijvoorbeeld door gerechten die zij vroeger thuis regelmatig aten met producten en ingrediënten die typisch zijn voor hun geboorteplaats. Dat maakt eten niet alleen voedzaam, maar ook vertrouwd en betekenisvol.
- Gezondheid en landbouw horen bij elkaar. Zorg en landbouw worden vaak als twee losse werelden gezien. Dit terwijl verlies van biodiversiteit, pesticiden en bewerkt voedsel direct onze gezondheid raken. Lokaal, vers en onbewerkt voedsel kan hier juist het verschil maken.
- Klein beginnen, groot denken. Een pilot kan starten met één product of één locatie, maar het doel blijft een schaalbare, structurele keten waar de hele regio van profiteert.
- Gebruik wat er al is. In de regio is al veel infrastructuur beschikbaar. Denk aan transport, verwerkers en lokale werkgelegenheid. Er hoeft dus geen geheel nieuwe keten gebouwd te worden.
- Neem álle schakels mee. Koks en inkopers spelen ook een belangrijke rol. Zonder hen lukt het niet om lokaal eten echt op het bord te krijgen. Zij moeten daarom in het proces worden meegenomen.
- Technologie versnelt. Platforms zoals BEUKK die met slimme technologie en data boeren, makers, voedselgemeenschappen, hubs en afnemers verbinden, kunnen versnippering in de korte keten tegengaan.
En nu?
Deze CIRCO Keten-Track liet zien hoeveel motivatie er in de keten is om lokaal en duurzaam eten in de zorg te brengen, én om de korte keten verder op te schalen. Voor veel ketenpartners ligt de eerste stap in het opzetten van kleine, slimme pilots en intensief samenwerken.
Tijdens de terugkomdag begin komend jaar bekijken we welke stappen er zijn gezet sinds workshopdag 3, welke stappen deelnemers nog willen nemen en waar zij mogelijk ondersteuning bij nodig hebben. Vragen die daarbij centraal staan: wat kom je in de praktijk tegen? Waar loop je nog tegenaan? En wie kan je daarbij helpen?
Ook meedoen aan een CIRCO (Keten-)Track?
Wil jij in 2026 aan de slag met circulaire kansen in jouw eigen keten? Houd dan onze agenda in de gaten. In het nieuwe jaar staan er weer nieuwe CIRCO (Keten-)Tracks gepland waar je aan mee kan doen.
Discussieer mee